Vallen lijkt misschien iets kleins, maar voor veel mensen – vooral op latere leeftijd – kan een val grote gevolgen hebben. Denk aan botbreuken, ziekenhuisopnames of verlies van zelfstandigheid. Gelukkig kunnen veel valincidenten worden voorkomen. Met de juiste kennis, oefeningen en aanpassingen in huis kan het risico op vallen aanzienlijk worden verkleind.
In dit artikel lees je wat valpreventie is, waarom het belangrijk is en wat je zelf kunt doen om vallen te voorkomen.
Wat is valpreventie?
Valpreventie betekent letterlijk: maatregelen nemen om te voorkomen dat iemand valt. Het gaat daarbij om het verminderen van risico’s die tot een val kunnen leiden.
Dat kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld door:
- het verbeteren van balans en spierkracht
- het veiliger maken van de woonomgeving
- het controleren van medicatie
- het verbeteren van zicht en mobiliteit
Vaak werken meerdere factoren samen. Iemand kan bijvoorbeeld minder stabiel lopen, slechter zien én thuis een los kleedje hebben liggen. Juist die combinatie kan het risico op vallen vergroten.
Waarom vallen vaker voorkomt bij ouderen
Met het ouder worden veranderen er verschillende dingen in het lichaam die invloed hebben op balans en stabiliteit.
Enkele belangrijke oorzaken zijn:
1. Minder spierkracht
Spieren worden met de jaren zwakker, vooral in de benen. Daardoor wordt opstaan, lopen of traplopen moeilijker.
2. Verminderde balans
Het evenwichtssysteem in het lichaam werkt minder snel en minder nauwkeurig.
3. Slechter zicht
Wanneer obstakels minder goed worden gezien, is de kans groter dat iemand struikelt.
4. Medicatie
Sommige medicijnen kunnen duizeligheid of sufheid veroorzaken.
5. Angst om te vallen
Na een eerdere val gaan mensen vaak voorzichtiger bewegen. Daardoor bewegen ze minder, waardoor spieren en balans juist verder achteruitgaan.
Wat kun je doen om een val te voorkomen?
Valpreventie begint met bewustwording. Er zijn verschillende praktische maatregelen die het risico op vallen kunnen verkleinen.
1. Blijf in beweging
Regelmatig bewegen is één van de belangrijkste manieren om vallen te voorkomen. Door te bewegen blijven spieren sterk en blijft de balans beter.
Goede activiteiten zijn bijvoorbeeld:
- wandelen
- fietsen
- balans- en krachtoefeningen
- speciale valpreventietrainingen
Veel fysiotherapiepraktijken bieden programma’s aan die speciaal gericht zijn op het verbeteren van balans en stabiliteit.
2. Maak het huis veiliger
Veel valpartijen gebeuren in en rondom het huis. Kleine aanpassingen kunnen een groot verschil maken.
Denk bijvoorbeeld aan:
- losse kleedjes verwijderen
- goede verlichting in huis
- antislipmatten in de badkamer
- stevige leuningen bij de trap
- zorgen voor voldoende ruimte om te lopen
3. Controleer zicht en medicatie
Regelmatig een oogcontrole kan helpen om obstakels beter te zien.
Ook kan het verstandig zijn om met een huisarts of apotheker te kijken naar medicatie die mogelijk duizeligheid veroorzaakt.
4. Train balans en kracht
Specifieke oefeningen kunnen het evenwicht verbeteren en spieren sterker maken. Dit verkleint de kans dat iemand uit balans raakt.
Voorbeelden zijn oefeningen zoals:
- op één been staan
- gecontroleerd opstaan uit een stoel
- lichte krachtoefeningen voor de benen
Onder begeleiding van een fysiotherapeut kan een persoonlijk oefenprogramma worden opgesteld.
Wanneer is valpreventie extra belangrijk?
Valpreventie is vooral belangrijk wanneer iemand:
- al eens gevallen is
- moeite heeft met lopen of balans
- duizeligheid ervaart
- minder actief is geworden
- onzeker is tijdens het lopen
In die situaties kan het verstandig zijn om een valrisico-check te laten doen door een fysiotherapeut of zorgprofessional.
Zelfstandig en veilig blijven bewegen
Vallen hoort niet automatisch bij ouder worden. Door actief te blijven, aandacht te besteden aan veiligheid in huis en tijdig hulp in te schakelen, kunnen veel valpartijen worden voorkomen.
Valpreventie draait uiteindelijk om één belangrijk doel: zo lang mogelijk zelfstandig, veilig en met vertrouwen blijven bewegen.
Interesse in valpreventie?
Wilt u meer weten over valpreventie of merkt u dat uw balans minder wordt? Bij Fysiotherapie Groothuis helpen wij u graag om veilig en met vertrouwen te blijven bewegen.
Onze fysiotherapeuten kunnen beoordelen of er sprake is van een verhoogd valrisico en samen met u werken aan het verbeteren van balans, kracht en stabiliteit.
Wilt u meer informatie of deelnemen aan valpreventiebegeleiding? Neem gerust contact op met Fysiotherapie Groothuis.
